Thế là hành trình mentor học bổng thạc sĩ năm thứ 3 đã phần lớn khép lại. Dù vẫn còn vài chiếc học bổng với deadline muộn, nhưng so với khối lượng công việc khổng lồ từ tháng 9 đến tháng 3 hằng năm thì chẳng đáng kể là bao. Vậy nên, mình mạnh dạn xem như mọi thứ đã xong xuôi.
Sau mỗi hành trình, mình đều gửi đến các mentee một chiếc form nhỏ để lắng nghe ba điều mình thực sự quan tâm:
1. Bạn thích điều gì nhất khi làm việc cùng Kim Anh?
2. Mình có thể làm gì để đồng hành cùng bạn tốt hơn?
3. Ba bài học hoặc nhận thức mới mà bạn có được sau hành trình này là gì?
Cảm giác đọc những phản hồi này luôn rất thú vị và hồi hộp. Giống như việc soi gương vậy: vẫn là một hệ thống đó, một tâm thế đó, một cách làm việc đó, một Kim Anh đó thôi, nhưng qua lăng kính của 100 mentee lại là 100 phiên bản khác nhau.
Có bạn cần được thúc giục nhiều hơn, có bạn lại thấy mình hơi “pressing”.
Có bạn muốn mình chỉ dẫn rành mạch từng bước, nhưng cũng có bạn lại trân trọng việc mình không ấn định sẵn đáp án, mà chỉ khơi gợi những đáp án đã có sẵn sâu thẳm bên trong họ.
Có người cảm kích vì mình thấu hiểu hành trình cá nhân của họ, nhưng cũng có người thấy điều đó không cần thiết, họ chỉ cần mình nói cho họ biết một bản kế hoạch hành động cụ thể cho tương lai.
—–
Vậy ý nghĩa của những sự khác biệt này là gì?
Mình chỉ là người tạo ra môi trường cho những hạt giống đâm chồi. Nếu trong bạn không sẵn có hạt giống của sự tự tin, mình có tưới bao nhiêu nước nó cũng khó lòng nở rộ. Nếu trong bạn là hạt giống của sự khắt khe và mặc cảm “chưa đủ”, nó sẽ hiển nhiên vươn cao.
Vì vậy, mình vốn không quá phấn khích hay tự hào cực độ khi mentee đạt học bổng, bởi mình biết đó là lúc hạt giống trong chính họ đến ngày nảy mầm. Và ngược lại, mình cũng chẳng ngạc nhiên hay thất vọng khi các bạn lỡ hẹn với một cơ hội. Đó đơn giản là một bài học mà họ cần đi qua.
Bức tranh rộng lớn hơn mà mình nhìn thấy là: Đậu chưa chắc đã hoàn toàn tốt, mà rớt chưa chắc đã là xấu.
Mình từng thấy những người chạm tay vào giấc mơ du học để rồi rơi vào khủng hoảng, nghi ngờ bản thân dữ dội hơn giữa môi trường đa văn hóa. Nhưng mình cũng thấy những người nhờ “trượt” học bổng mà tìm thấy một lối đi riêng phù hợp hơn, vừa được học, vừa được gần gũi gia đình.
Không có tốt, không có xấu. Chỉ có thời điểm, sự phù hợp và những bài học phát triển được sắp đặt riêng cho mỗi cá nhân.
Mình chỉ là một mắt xích nhỏ trong toàn bộ hành trình của mentee, mình không sở hữu kết quả của họ. Mentee đậu không giúp mình tốt hơn và mentee rớt không khiến mình tệ đi. Kết quả đậu rớt vốn không nằm trong khả năng quyết định của mình, nên thay vì đặt trọng tâm vào kết quả thì mình quan tâm đến quá trình.
——-
Sau 3 năm, khi đã dần hiểu rõ năng lực và giới hạn của bản thân, mình dần định hình rõ nét hơn về chân dung những người mình có thể hỗ trợ tốt nhất. Mình không còn mải miết đi tìm kiếm, mà chỉ nói rõ quan điểm, tạo dựng khung làm việc và mở cửa chờ sẵn. Những người thực sự cần sẽ tự khắc tìm thấy mình.
Để sự hợp tác được diễn ra một cách hiệu quả và trọn vẹn nhất, đây là những “luật chơi” mà mình bắt đầu làm rõ cho năm hoạt động sắp tới:
– Bạn có thể nhận được gì từ mình: Một người đồng hành cam kết đặt bạn vào trọng tâm của mọi quyết định, cùng bạn đi tìm cái gì thực sự là bạn, cùng bạn thể hiện bản thân trong sự cân bằng với yêu cầu từ học bổng. Tất cả diễn ra trong một hệ thống công việc được sắp xếp ngăn nắp với những quy tắc rõ ràng.
– Bạn sẽ KHÔNG nhận được gì từ mình: Một câu trả lời có sẵn, một đáp án ấn định rõ ràng bạn phải viết thế này, cần làm thế kia, một người làm thay phần việc của chính bạn, hay một người thúc ép nhắc nhở deadline.
– Mình có thể trao bạn cái gì: Sự hiện diện vững vàng rộng mở, niềm tin vào tiềm năng phát triển của bạn, những câu hỏi “đào bới” để bạn tìm thấy bản sắc riêng, và một môi trường (bộ khung) an toàn để bạn thử nghiệm và tự tìm kiếm câu trả lời.
– Mình cần gì ở bạn: Sự chủ động (trễ deadline quá 3 lần không báo trước mình sẽ hoàn phí ngừng dịch vụ), trung thực với bản thân, và một tinh thần sẵn sàng dấn thân, trải nghiệm, rộng mở tìm kiếm câu trả lời thay vì mong đợi một đáp án có sẵn.
Sự rõ ràng này không phải để tạo khoảng cách, mà là để tạo ra một không gian làm việc có kết nối, có tin tưởng, có nhịp điệu, vừa có tự do và vừa có giới hạn.
Mình quyết định dừng các gói dịch vụ ngắn hạn chỉ mentor cho một học bổng duy nhất. Đây là gói dịch vụ gần như phổ biến nhất trong ngách mentor học bổng thạc sĩ. Vốn dĩ số người tìm thấy mình đã không quá nhiều rồi =)) Nước đi này tiếp tục khiến cho cái ngách của mình vốn ngách sẽ trở nên ngách hơn nữa.
Để xem điều gì sẽ diễn ra. I don’t mind 
Mình chuyển qua chỉ làm trọn vẹn dài hơi với người quyết rải 3-6 học bổng khác nhau trong một kì app. Thực ra từ năm nay mình đã dần làm vậy rồi, nhưng mình chỉ thu phí 1-2 học bổng, còn lại là mình hỗ trợ thêm cho mọi người 
Năm tới đây mình bắt đầu thu phí thành 1 gói lớn.
Cứ sau mỗi năm là lại có thêm chất liệu, ý tưởng và góc nhìn để mài cho thanh gươm sắc bén thêm một chút.
Mình muốn đồng hành dài hơi để thấu trọn vẹn hành trình của mentee, để có không gian đào bới và mở rộng những chiều kích khác của họ. Làm việc với ít người hơn, nhưng tạo ra tác động sâu sắc hơn.
Vì trước mỗi bước ngoặt lớn của cuộc đời, nơi ta đối diện với nghi ngờ, bất định và mong manh, ví như du học thạc sĩ, nếu được đầu tư đủ và nhìn nhận rộng mở, sẽ là cơ hội cho những chuyển hoá lớn có khả năng tác động cả cuộc đời về sau.
Khi đó tự thân hành trình trải nghiệm đã là một bài học đắt giá mà không có đích đến cố định nào mua được.
Song song đó, mình đang đóng gói khóa học để chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm đến nhiều người hơn. Nhưng với việc đồng hành 1:1, mình bắt đầu khắt khe hơn trong việc chọn lựa. Bởi mình đã rõ mình nên đặt năng lượng của mình vào đâu để mang lại giá trị lớn nhất.
——
Cuối cùng, đây là bài toán mà mỗi chúng ta đều cần tìm lời giải: Nếu không còn những tiếng nói định hình từ bên ngoài, ta sẽ nhìn nhận bản thân mình ra sao? Ta thực sự là ai?
– Khi không có sếp đánh giá, bạn thấy mình là ai?
– Khi không có khách hàng góp ý, bạn là ai?
– Khi mọi lớp vỏ bọc bên ngoài rơi xuống, bạn thực sự thấy mình thế nào?
Hỏi những câu này không phải để lánh đời cuốn gói đi tu ngay, mà ngược lại, là để ta có thể trụ vững giữa dòng đời và các mối quan hệ một cách tự tại hơn, tự do hơn và linh hoạt hơn.
Vì lúc đó ta đã thôi tìm kiếm giá trị và định nghĩa về bản thân mình trong ánh mắt của người khác.
Mình không phải thần thánh cao siêu gì, những điều trên mình từng trải nghiệm rồi nên nó cho mình trải nghiệm đủ đau để trưởng thành và dần chấp nhận nỗi đau chính là một phần của quá trình phá kén.
Vì hiểu rõ về giới hạn của bản thân, nên ý thức hơn về việc chọn nơi phù hợp để hiện diện.
Ps: hehe bên dưới là một số câu trả lời từ mentee sương sương, chưa phải tất cả. Nhiều với dài lémm nên up khoe sơ sơ thoai ha.
Cảm ơn các anh chị em bạn dì mentee đã tin tưởng đồng hành cùng mình, để chúng ta được cùng học, cùng lớn lên 
Để mình có chất liệu tiếp tục sáng tạo một cuộc đời và một sự nghiệp khiến mình tự do, hạnh phúc.
Mình biết ơn và mong điều tương tự cho bạn.
